1992

Гулчеҳра НУР

ИЧ-ИЧИМГА ҚОТИЛЛАР
ҒАМ СУРАТИН МИХЛАЙДИ.
ТОЛИБЛАРИМ ОТИЛАР,
ШОИРЛАРИМ УХЛАЙДИ…

х х х
х

Тошкентда отилган талабалар –
менинг бегуноҳ оққушларимга

Тепасида юлдузлари – ўқ,
Ҳилоли – ёй… Инграр бу диёр.
Оҳларингиз эшитгувчи йўқ,
Эшитади фақат тўрт девор.

Бу сим-сиёҳ, изтиробли дам
Чорасизлар ичра чорасиз,
Серфиғонлик, беимконликдан
Шамдай ёниб, тугаб борасиз.

Тингларканман қилич оҳларни,
Кўз олдимга СОТҚИН келади.
Тепамдаги юлдуз – ўқларни
Ҳилол-ёйдан отгим келади…
17. 01. 1992.

ТЕЛБА ДУНЁ

Пушти, қизил гул севиб,
Сафроларга йўлиқдим.
Ватан севиб, эл севиб,
Балоларга йўлиқдим.

Мардим банди жаллодга,
Сўзи забун, нетайин.
Ҳокимларим «ур», «от»га
Тамошабин, нетайин.

Яширай, десам, оҳим,
Борлиғимдан билинар.
Қазиб таназзул чоҳин,
Адибларим бўлинар.

Ич-ичимга қотиллар
Ғам суратин михлайди.

Толибларим отилар,
Шоирларим ухлайди…

… «Бахт берарман Туронга,
Тўктирмасман кўз ёшин…» –
Қўлин қўйиб Қуръонга,
Қасам ичар юртбошим…
25. 01. 1992.

х х х
х

Қўй билдимми бўрини,
Кимга очдим дардимни?
Тутиб бер, деб ўғрини,
Ўғрига ёлбордимми?
Бошин уриб тошларга,
Хўрлашдими мардимни?
Дуч келиб сел ёшларга,
Чинқириб юбордимми?
Қон қусдими фидойи,
Ёлғон босиб гардунни?
… Ўзинг қўлла, Худойим,
Биз – соддадил мардумни…
28. 01. 1992.

ЁДГОР ОБИДНИНГ
ЭВАРАЛАРИГА АЙТГАНЛАРИ

Тиловатдан бенасиб,
Муҳожир урфлар касб,
Ў, бу халқим… наҳс босиб
Ётишларни кўрганман…

Қулоқ қулоқмас балким.
Сўзлаб қурирди ҳалқум.
Шаҳаншоҳми?.. Ўз халқин
Отишларин кўрганман…

Эрк – қуёшим, ойимдир,
Йўл – қиёмат қойимдир,
Ҳибсхона – жойимдир,
Ётишларни кўрганман…

Қарсак урдик ногоҳ биз,
Мустақиллик очди юз,
Қаттиқ нонини бесўз
Тотишларни кўрганман…

Боқсам, ҳамма қаҳрамон,
Талаш лавозим, унвон,
Четга, бўлиб қатағон,
Кетишларни кўрганман…
10.02.1992–1995.

ТУРКИСТОН

Шарқ машъали сен ўзингсан, дедилар,
Алдаб-алдаб, бўлиб-бўлиб едилар,
Куйганларинг ер остида эдилар,
Осмонимда кемтик ҳилол Туркистон,
Тўлиша қол, тўлиша қол, Туркистон!

Ҳолинг кўриб, йиғлай-йиғлай соч ёйдим,
Ўнгланмадим, тоя бердим, кўп тойдим…
Бўлинганлар бўлармикин ҳеч ойдин?
Бўлинишлар нурга завол, Туркистон,
Бирлаша қол, бирлаша қол, Туркистон!

Исми гул-у, гули сўлғин қул – менман,
Қуллигини билмай ўтган гўл – менман,
Айтишим-чун исму жисми гул – менман,
Ўзинг нажот, ўзинг аъмол, Туркистон,
Бирлаша қол, бирлаша қол, Туркистон!

Бўлмай-бўлмай, битта ўрай сочимни,
Лочин бисёр. Ҳамдам кўрай лочинни,
Йўқса, босқин босаверар очунни,
Зорланади мунглуғ аёл, Туркистон,
Бирлаша қол, бирлаша қол, Туркистон!
13. 02. 1992.

х х х
х

Кетай, яшаш – хою хавас, сайлмас менга,
Йўлингизга тўсиқ бўлмоқ – майлмас менга.
Сизни кутар мартабалар, шоҳона базм,
Мени эса – мунгли туроқ, йиғлаган вазн.
Сизни кутар оқ ёқалар, майин қарашлар,
Қўл сиқишлар, такаллуфлар, шонга ўрашлар…
Ҳеч ким мендай «Ҳақиқат!» – деб, тутмас ёқадан,
Даврангизда сўзлар босиқ, осуда қадам.
Адолатнинг ҳаққи учун бўлмайди жанглар,
Руҳингизни аллалагай хушҳол оҳанглар.
Ўқ еган қуш – талабалар олинмас тилга,
Балки қадаҳ тутарсиз ҳам олий қотилга.
Балки сизга тортиқ бўлар янги унвонлар,
Кўринмагай менинг каби юраги қонлар.
«Ватаним…» – деб урарсиз ҳам кўкрагингизга,
Ташвишланманг, кирмагайман кўкламингизга.
Мен борарман, чидай олмай юртим оҳига,
Очлик эълон қилганларнинг қароргоҳига.
Юзим заъфар, сочим тўзғин, уст-бошим юпун,
Лекин руҳим… О, бу руҳим эмасдир забун.
Лавозимлар, унвонларни босиб борарман,
Фарёдларни кўкрагимга осиб борарман.
Ўйламангки, умри кемтик, вужуди ярим,
Сафи оз-у, ори кўплар – юракдошларим.
Ва ногаҳон… келсам агар сиз-ла юзма-юз,
Маъзур тутинг, ўтар бўлсам, айтмай бирон сўз…
14. 02. 1992.

МАҚСУДАГА

Фарғоналик дилбар шоира Мақсуда Эргашева Хонқиз қишлоғида 19 ёшли Ҳамида исмли келинчак ўзини ёқиб юборганини, қўрғонтепалик 22 ёшли Раъно Ҳаётхон ва Саётхон исмли икки қизалоғи ила ўзини поезд тагига ташлаганини, шоира яшаётган Оқбўйра қишлоғида 23 ёшли Маҳбуба ҳам 8 ойлик чақалоғини бешикка боғлаб қўйиб, ўзи поезд тагида ҳалок бўлганини айтиб, дардли шеър ёзибди ҳамда шоирлардан андак ўпкаланибди.

Пахта ила боғлиқ, дейми
Ўзбекистон ерлари.
Оташ, дейми, оғриқ, дейми,
Мақсуданинг шеърлари.

Сингилгинам, руҳга табиб
Хонишингдан ўргилай.
Ҳамида, деб, Маҳбуба, деб,
Ёнишингдан ўргилай.

Шаҳид кетган Раъно учун
Гадоси бўлсанг бахтнинг,
Навбатдадир халво учун
Шоирлари пойтахтнинг.

Сингилжоним – покиза руҳ,
Бирлик – сенинг тож-тахтинг.
Нетайинки, гуруҳ-гуруҳ
Шоирлари пойтахтнинг.

Лол боқарман гунг дарёга,
Ёшга қориб шеърларим.
Суви йўқдир, Сирдарёга
Айтай, десам, сирларим.

Шаҳидларим бисёр-бисёр,
Қотиллари ким, дейин?!
Қозиси бор, ҳокими бор,
Одиллари ким, дейин?!

Йиғлагайман, чин қаҳрамон
Кўксин кўрсам яроли.
Қуримасми, деб қўрқаман
Ориятлар Ороли.

Севмасалар Ўзбекистон –
Сувайдоли бу юртни,
Ҳамидадай бўлиб гирён,
Чертгим келар гугуртни.

Кел, Мақсудам, фаришта дил,
Илтижога қўлинг оч.
Алпомишин топсин бу эл,
Биз бўлайлик Қалдирғоч.

Ўтказайлик никоҳ тўйин
Юртга харидор бахтнинг…
… Бўлинсалар майли кейин
Шоирлари пойтахтнинг…
1988 – 1992

х х х
х

Бирликчи дўстларимга

О, дўстларим, сиз ўзингиз пойгакда қолиб,
Елвизаклар сирқиратиб вужудингизни,
Мени бўлса уй тўрига қўш қўллаб олиб,
Имтиҳонлар режасини тузувдингизми?

Назар солсам, укпар ёстиқ, юмшоқ поёндоз,
Оппоқ, ҳарир дарпарданинг гуллари қуюқ.
Осиқ турар наволари бирам шоён соз,
Ботирларим, уй тўрида фақат сизлар йўқ.

Ўлтирганлар сурилишиб, бўшатишар жой,
Мулозимат, тавозедан бўламан мустар.
Исмим айтар чоғларида қўшиб «хон»у «ой»,
Эвазига бедор қалбим суғурмоқ истар.

Исташарки, мен улардай тушиб узала,
Бемор дунё ташвишидан кетсам узоқлаб.
Кўзим олса тахмондаги гулгун сўзана,
Яшай қолсам лоқайдлиг-у ёлғонни ёқлаб.

Тафаккури уйғоқларга бегона улар,
О, дўстларим, тўрдагилар ўхшамас сизга.
Туғён ўлар, унда мардлик, адолат ўлар…
… Шитоб туриб қайтаяпман пойгагингизга…
17. 02. 1992.

АРБОБ АЁЛ

Биз – бир гуруҳ тўмарисчи аёлларни арбоб аёллар мулоқотга чорладилар. Уларнинг бошлиғи, касаба қўмитасининг котибаси: «Нима, бу «Тўмарис» сўзи «тумор» сўзидан олинганми?» – деди.

Уйғонасиз оппоқ чойшабда,
Тунги кўйлак – тунга исъён – оқ.
Этак гирён оёқ тарафда,
Ковушчангиз қиммат, ялтироқ.

Деразангиз олдида узум,
Эгилгандай сизга гардани.
Келинчакнинг очгандай юзин,
Кўтарасиз ҳарир пардани.

Оппоққина дастурхон тўшаб,
Келтирасиз асал, қаймоқлар…
Сизни босмас лашкарга ўхшаб
«Нима ейман?» каби сўроқлар.

Ўғлон ухлар қўшни хонада,
Мамнун ташлаб кўзнинг қирини,
Сиз тўхтайсиз жавон олдида:
«Кийсам экан қайси бирини?»

Бўлмасангиз ҳамки маст-аласт
Навоийдан, Бобур сатридан,
Кўнгил ўсиб турар ҳар нафас
Қимматбаҳо фаранг атридан.

Кўйлагингиз қуёш тўқиган…
Кўзингизда мамнунлик ўти…
Кўчангиздан «нон» деб ўқ еган
Талабанинг ўтар тобути…

Ҳассакашлик сизга бегона,
Авом ичра ўрин олмассиз.
«Вой, болам»лаб соч юлар она,
Кўзларига кўринолмассиз.

Бузмасайди, юз буриб сиздан,
Кайфингизни бирон «бетамиз» …
… Чиқиб орқа эшигингиздан,
Машинага кириб кетасиз…
18. 02. 1992.

САККИЗЛИКЛАР

х х х
х

Дадахон Ҳасанга

Оҳ урарда қиёсингиз кўрсайдим,
Бир бор хандон қарошингиз кўрсайдим.
Қуёшларни уйғотади додингиз,
Кошки кўзда қуёшингиз кўрсайдим.

Ҳофизсиз-у, мунг, аламга сиғмассиз,
Шоирсиз-у, сўз, қаламга сиғмассиз.
Қачон кўрган сиздайларни бу тупроқ,
Оламсиз-у, кенг оламга сиғмассиз…
15. 02. 1992.

х х х
х

Ватан йиғлар кўзим қорачиғида.
Ватан йиғлар, лекин бузмаслар пинак.
Шу боис кунларим қуёш тиғида,
Ёзда ҳам, қишда ҳам бирдай жизғинак.

Барчага уч ахир биттагина бўз*,
Шундан тақдирдошмиз кулгу, йиғида.
Андак бедор бўлинг, қаршимдаги дўст,
Ватан йиғлар кўзим қорачиғида…
16. 05. 1992.

* Раҳматли онам: «Ҳаммамиз – бир бўзнинг учимиз», -дердилар.

х х х
х

Эшигимнинг олдида пойлаб,
Тун соқчилик қилади ҳар кун.
Деразамдан юлдуз-у ойлар
Айғоқчилик қилади ҳар кун.

Улар эркин руҳимдан маним
Эркни сиқиб чиқармоқчилар.
… Бунчалар гўл бўлмаса ғаним,
Хомхаёлчи бунча соқчилар…
16. 05. 1992.

х х х
х
…га
1.

Билардингиз мунглуғ кўксимга
Боларилар қўйганин уя.
Улар туғён солар кўзимга,
Эшик андак очилса қия…

Билардингиз: уларни қувмоқ
Менинг учун ўлим билан тенг.
Била туриб, кўксим айланг чок,
Била туриб, «Қувмайсизми?» – денг…

2

Дедингизки: “Сизга не керак?
Тинчийсизми?..”
… Муз бўлиб қотдим.
Бошим узра йиқилгил, фалак,
О, мен бу кун дўстни йўқотдим…

Майли эди, бузмай ҳаловат,
Беаламлар тинчиса-тинса…
… «Тинчийсизми?..» – айлар маломат
Кўкси мендай кемтик бир кимса…

17. 02. 1992.

х х х
х

Шимол ёқдан келган совуқлар
Қовжиратди кўк баргларимни.
Қалам йўқлар, виждоним йўқлар
Бевақт сўлган дилбарларимни.

Қўлим – косов, сочим – супурги,
Осмоқ учун янги кўк барглар…
… Энди бўлса мени йиқмоқчи
Ўз тоғимдан келган совуқлар…

17. 05. 1992.

х х х
х

Ё раб, оқ-у қора олишар мангу,
Мангу олишади баландлик-пастлик.
Ярим аср умрим хулосаси шу:
Қутқара олади дунёни ростлик.

Руҳим – хас-кепакни ажратар элак,
Пок бўлсанг, бу жоним садқа, эй одам!
Менинг ёвим йўқдир ниқобдан бўлак,
Ёвим йўқдир бўлак ёлғон-риёдан…

17. 05. 1992.

х х х
х

Билмадим, юксакка чиқдингиз қандай?
Ўзни қуёш билиб, кўкда порларсиз.
Меҳр изларканман қаҳҳор замонда,
Меҳр кўрсатиб сиз, ёнга чорларсиз.

Майли, майли, мени нодон атангиз,
Бемор йўлингизни тута олмасман.
Хунхорлик – онангиз, ғазаб – отангиз,
Сиз томон қон босиб ўта олмасман…
17. 05. 1992.

х х х
х

Илк бор кўрганимда кўзи кулганлар
Кейин куюк бағрин менга очарлар.
Илк бор кўрганимда мард туюлганлар
Кейин номард чиқиб, жангдан қочарлар.

«Бахтлисан» деб қўйиб бахти қарога,
Атаб қўйган бўлиб номардларни мард,
Шошқалоқ кўз билан боқиб дунёга,
Кейин мен юрарман лол-у ҳижолат…

17. 05. 1992.

х х х
х

Мен меҳр илмини яхши биларман,
Жонимни тутарман иймони бутга.
Айтинг, меҳрларим нима қиларман,
Юлғич қўллар тўлса мен севган юртга?!

Бу юртга тилайман меҳрибон қуёш,
Нуридан нигоҳим ойлангувсидир.
Лекин юлғич қўллар тутар бўлса тош,
Руҳим қилич қўлга айлангувсидир…

17. 05. 1992.

х х х
х

Ҳақгўйдан ўзгасин тан олмас нигоҳ,
Нигоҳ қўрқоқлардан тонмоғи тайин.
Мен сизга жория бўларман, деб, оҳ,
Мен сизни йўқотиб қўйдим, нетайин.

Дўзаҳ бу – мен дўстни йўқотган пайтим.
Нетай, боқмасангиз риёга тикка.
Қайтинг, дўст, таъмадан иймонга қайтинг,
Мен ҳам қайтажакман жорияликка…
17. 05. 1992.

х х х
х

Бўлар эди рўзғорга шўнғиб,
Кашта тиксам, гулга сув қуйсам.
Бошга ҳарир рўмолим танғиб,
Хоналарни яшнатиб қўйсам…

Ўртанмасди ўшанда бағир,
Билмасдим ҳам: ким дўст, ким ғаним…
… Яшолмасман бу асно. Ахир
Туркийларим – рўзғорим маним!

18. 05. 1992.

х х х
х

Омон бўлинг, соғ бўлинг,
Кўксимга тиғ урганим.
Рўшноликнинг бор йўлин
Сизда бўлсин кўрганим.

Озор йиққан дарахтнинг
Гарчи битта баргиман,
Қайсар мардга бадбахтлик
Тиламоғим даргумон.

Омон бўлинг, соғ бўлинг…
18. 05. 1992.

х х х
х

Ёв дарсин уқмагил, жон болам,
Ёв дарсин олади қўрқоқлар.
Қўрқмагил, қўрқмагил, жон болам,
Ватансиз қолади қўрқоқлар.

Оқ сутим ўтинчи – қонингда,
Юпанчим, муродим – қон аро.

Энг қаро ёвларинг – ёнингда,
Ёндаги юртсизлар – энг қаро.

Қўрқмагил, қўрқмагил, жон болам!..
18. 05. 1992.

х х х
х

Аввал сўқир эди, аввал кўнувчан
Дунё оғриқларин жо этган қалбим.
Энди қилаётир ҳар кун битта жанг
Менинг кўзим очиб, мингларча алпим.

Ажаб, алплар томон туҳматга ўраб,
Тошлар отишади пана-панадан.
Не учун юзма-юз олишмас, ё раб,
Эр бўлиб туғилган эса онадан?!
19. 05. 1992.

х х х
х

Бармоқларни йиғиб, мушт қилсам,
Чор атрофни аҳил дўст қилсам,
Ва оқибат она Туркистон
Оғриқларин фаромуш қилсам…

Юволмаса сел кўкламимни,
Уролмаса дўл кўкмагимни,
Бармоқлари мушт бўлган қўлим
Муштламаса ўз кўкрагимни…
19. 05. 1992.

х х х
х

Кеча эдингиз қувғин,
Кеча у зот тахтдайди.
Жойин олсангиз бугун,
Бугун сизни мақтайди.

Тегрангизда жонфидо,
Кўнгил хушлар биринчи…
… Йиқилсангиз мабодо,
Сизни тишлар биринчи…
19. 05. 1992.

х х х
х

Мартабаси баланд қуёшнинг,
Риё нима – билмаганидан.
Ноилидир мамнун қарашнинг,
Икки юзли бўлмаганидан.

Меҳри ошкор, нафрати ошкор,
Ҳар одими эл назарида.
Сақич қилиб чайнолмас зинҳор
Ҳеч ким уни гап бозорида…
23. 05. 1992.

х х х
х

Мақтаниш, десалар, майли, ихтиёр,
Ўз-ўзим тиғлашга букун қодирман.
Ёзган китобимни варақлаб бедор,
Қалбим бўйлаб пичоқ тортаётирман.

Сатрларим менинг, адашган, тахир…
Йиртаман, йиртаман… Қанчангиз хира…
Чидаш беринг, букун ўрнимда ахир
Ўз-ўзига жарроҳ, янги Гулчеҳра…
23. 05. 1992.

х х х
х

Сизнинг маҳкамангиз жуда ҳам улкан,
Дарвозаси қўш-қўш, девори харсанг.
Биллур равоқлари қуёшга тўлган,
Кичрайиб кетарман, олдига борсам.

Соқчилар пойлашар таманно билан,
Гидирсиз қалбимни тирнайди ғашлар…
… Сизнинг маҳкамангиз қурилган баланд,
Чўкиб кетсин учун менга ўхшашлар…
24. 05. 1992.

х х х
х
1991 йилнинг 29-30 августида бўлиб ўтган Олий Совет сессиясида Ўзбекистон мустақиллиги эълон қилинди. Лекин зал бу хабардан жумбушга келмади, қарсак чалмади…

Менинг халқим учун кўп бўлди фириб,
Менинг халқим учун кўп бўлди найранг.
Қилманг маломатлар, кўча тўлдириб,
Мустақиллик кунин қилмаса байрам…

Тарихда бисёрдир оғзин куйиши,
Андуҳ чиқаверар, ҳолини сўрсак.
Қилманг маломатлар, сизга бахт қуши
Унга кўринмасдан, урмаса қарсак…
23. 05. 1992.

х х х
х

Кўра туриб кўзда намимни,
Ношукурга йўяр эмишлар.
Учратсалар агар номимни,
Чизиқ тортиб қўяр эмишлар.

Ҳайрат қони ҳайрон қаламга
Чак-чак томар жон ярасидан.
Мен яшайман, боқиб оламга
Чизиқларнинг панжарасидан…
24. 05. 1992.

х х х
х

Букун чулғар экан кураш дунёни,
Мен яшаш дарсини бермай қумримга,

Аза очмоқдаман, сезмай риёни,
«Шу дунё яхши» деб ўтган умримга.

Ўкиниб, ўртаниб, чекиб надомат,
Қалбдан изтиробга жой бермоқдаман.
… Умр ўтаётир суйгун, аломат,
Мен яна ёмбини бой бермоқдаман…
06. 06. 1992.

х х х
х

Салом, майса, зангори нигоҳ,
Оёқлари кишан, руҳи ҳур.
Этганинг-чун баҳордан огоҳ,
Пок ташрифинг учун ташаккур.

Сен биздан-да зийрак ва юксак,
Сен биздан-да топқирсан, ишон.
Сендай баҳор элтмоқчи бўлсак,
Оёқлар ҳур, руҳларда кишан…
06. 06. 1992.

х х х
х

Бизнинг юракларга тўкиб дард-алам,
Йиллар ўтиб борар, чопади кунлар.
Майли, шеър ёзмасанг ёзмабсан, қалам,
Шеърни нима қилсин очлар, юпунлар?!

Нажот излар экан беимкон кўзлар,
Имконлар ахтариб, куйишлар-ку – шеър…
Ватан қил устида турган шу кезлар
Дардин либос қилиб кийишлар-ку – шеър…
06. 06. 1992.

х х х
х

Учар чоғи энтикиб кўрдим:
Озодлик бор от ёлларида.
Сенинг эркинг топташди, юртим,
Лубянка*нинг подвалларида.

Кўрганларинг энди нур бўлсин,
Юртим, мовий осмонларингда.
Хунхорларинг чидолмай ўлсин
Гулчеҳранинг достонларида…
06. 06. 1992.
*Лубянка – Москвадаги машҳур қамоқхона.

х х х
х

Шафтоли ниҳоли муниса, майин,
Унга соя солса баланд оқ қайин,
Ниҳол фарёд қилса, оғриқ кўксимда,
Мен ёруғ дунёга қандай боқайин?!

Бағри лолалардан қон-қон адрман,
Тўрт томоним – тоғлар, мен сирма дилман.
Тошлар кўчиб турар тоғдан кўксимга,
Шу боис най эмас, чилдирмадирман…
06. 06. 1992.

х х х
х

Ёзган эдим, кўриб кўланка,
Тота олмай эркинлик таъмин:
«Ўзбекистон – занжирбанд ўлка,
Ўзбекистон – ярадор замин…»

Қачон, қачон, айтингиз, қачон
Занжирлари тўкилгай экан?!
Яраларин боғламоқ учун
Камалаклар эгилгай экан?!
06. 06. 1992.

х х х
х
…га

Гарчи маломатлар юрар изма-из,
Ортдан бигиз қилар кимлар қўлларин,

Сиз яхши биласиз, яхши биласиз
Ўзни муҳофаза этмоқ йўлларин.

Биз қачон кўрмайлик. «куйгайсиз» чандон,
Сизни ким бадхўга йўёлсин экан?
«Куйиб», итарасиз ҳақгўйни ёндан,
«Куйиб», юрагига қадайсиз тикан…
07. 06. 1992.

х х х
х

Ҳеч ўйламай ўтказдим
Изтиробни бошимга.
Мен умримни тутқаздим
Қувончиммас, ёшимга.

Ватан номли изтироб
Бошимда оқ қор бўлди,
Кўзларимда намакоб,
Кўксимда виқор бўлди…
07. 06. 1992.

х х х
х

Най бўлишни сизга қолдирдим,
Эй, куйи-ла андармон юрак.
Қучоқ бўлиб, Ватаним гирдин
Мен оғушлаб олмоғим керак.

Тикиларкан бисёрдан-бисёр
Бу тупроққа бегона кўзлар,
Соқчи бўлсак, ёмонми, дилдор,
Сиз най бўлиб куйлаган кезлар…
07. 06. 1992.

х х х
х

Толлар мажнун бизим андуҳимиздан,
Тутлар бужур юрак чандиғимиздан.

Тошлар кўмирларга кетмиш айланиб,
Қат-қат оғриқ тўла сандиғимиздан.

Андуҳдан йўлларни, оҳ, узолмасмиз,
Чандиқни табибга боқизолмасмиз.
Биз шунча ношудми, шунчалар ношуд,
Сандиқни сувларга оқизолмасмиз…
07. 06. 1992.

х х х
х

Ҳижолатдан лолман, ўтмишим
Кўзларимга бир пас тикилса.
Кимман ўзи? Билмаслик – ишим,
Билмасликдан мен – бахтли кимса.

Жавоҳир деб юрдим шишани,
Машъал билдим, кўрсам парча нур.
Кечир, Ватан, қўлинг кишани
Сўқирлигим тортиғи эрур…
07. 06. 1992.

х х х
х

Соҳиб бўлармишсиз яна бир шонга,
Агар бу юрагим курашдан тинса.
Мана, ола қолинг уни нишонга,
Муваққат тўрдаги муваққат кимса.

Сизга ҳеч гап эмас унга ўқ отмоқ,
Сўнг алвон кўксимга оёқ босмоқлик.
Менга ҳеч гап эмас қадни тик этмоқ,
Ва сизнинг номингиз қон-ла ёзмоқлик…
07. 06. 1992.

х х х
х

Заҳри қотил кемирган руҳим
Бирдамликдан даволар излар.
Қўшиқлари кемтик шукуҳим
Азоблардан наволар излар.

Шу қисматни тақдири азал,
Ажаб, раво кўрмишдир бизга.
Нетайликки, қўрқоққа ҳазар,
Ношукурмиз бағри тўкисга…
07. 06. 1992.

х х х
х

Менинг руҳдошларим тоғларда яшар,
Табиий, покиза, озод гул бўлиб.
Чўққилардан ошар, сойлардан ошар,
Битта орзу бўлиб, битта дил бўлиб.

Мени ҳудудида сақлайди шаҳар,
Тоғларга тушолмас махбус йўлларим.
Сизга толпинарман, сиз-чи, бехабар,
Табиий, покиза, озод гулларим…
07. 06. 1992.

х х х
х

«Бирлик»ни ва ёзувчиларни бўлганларга

Ишонувчан юрагим сизни
Баландда, деб ўйлаган эди.
Ёндан қўшиб мақтовингизни,
Дуч келганга сўйлаган эди.

Қуриб юксак хаёл кўшкини,
Деган эди: «Покиза, ўктам…»
… Сидирди-ю кўздан ашкини,
Замин узра тушди у кўкдан…
12. 06. 1992.

х х х
х

«Уйга қачон борасиз?» – деб келган ўғлига жавобан очлик эълон қилиб ётган Ботир Норбойнинг айтганлари:

Майдон аро кирибман,
Тиканлари йўлимда.
Баланд дорда турибман,
Лангари йўқ қўлимда.
Пастга боқсам, қонли кўл,
Наҳанг изғир кўлинда.
Фарёд қилар ўнг-у сўл,
Таваллолар элимда.
Уят-ку жим турмагим,
ХУНХОР номи тилимда.
Қўрқма, болам, қўрқмагил,
Бир бошга бир ўлим-да…
23. 02. 1992.

х х х
х

Элатлар ўз даҳосини
Талотум кезда кўрсинлар.
Шаҳаншоҳлар баҳосини
Ёш оққан кўзда кўрсинлар.
Разолатми – қучоқлашни,
Шижоатми – пичоқлашни,
Йиғиб эл, ўзни оқлашни
Узоқмас, ўзда кўрсинлар.
Шуаро, шеърга рағбат бор,
Шоҳона уйда куйлаш ор.
Бу дунё қанчалар хунхор,
Қон оққан сўзда кўрсинлар.
Улуснинг қиймати қандай?
Зулмнинг тийнати қандай?
Қабоҳат сийрати қандай?
Шўришми?.. Бизда кўрсинлар…
23. 02. 1992.

х х х
х

Сен айтгил: «Орият – танҳо раҳбарим.
Бўлмасман пичоққа бош тутар қўйдай…»
Кўзларимга қайтиб шамс-у моҳларим,
Мен эса пойингга бошимни қўяй.

Сен айтгил: «Эртага ҳамма бўлар мард.
Бугуннинг ростини шу бугун сўйлай…»
Байрамга дуч келиб бу чеҳрайи зард,
Мен эса пойингга бошимни қўяй.

Мунис баҳорига орзиққан пайт гул.
Элга мардлик қайтсин соғинчли, суйгун…
«Муқаннаман», – дегил… «Широқман», – дегил…
Йўқса, мен кундага бошимни қўйгум…
07. 03. 1992.


СИЙРАТ

Такаллуф-ла айламанг хитоб,
Ўйларимга осон кирарсиз.
Сир эмасман. Мен – очиқ китоб,
Сиз бемалол ўқий берарсиз.

Қўлим, сочим, кўзимни ўқинг,
Улар дағал, эмас ҳалима.
Минг ўқиманг, чиқади нуқул
«Ярадорман…» деган калима.

Номим йўйиб сокин маънога,
Уқтирманг ҳам гул эканимни.
Уйғонганман… Айтай дунёга
Мен алданган қул эканимни…
16. 05. 1992.

х х х
х

Қаршимда суҳбатдош кута бошлайди:
Руҳий тинтувлардан қолсайдим ҳориб.
Ватанли юрагим тита бошлайди
Кўксида Ватани бўлмаган ғариб.

Қонун китобидан моддалар ўқиб,
Не-не гуноҳлар-у, не айбни тақир…
… Мен сўзлай бошлайман… Кетади чўкиб
Кўксида Ватани бўлмаган фақир…

Ифтихорга тўлиб аржумандимдан,
Мен унга баттарин толиб кетаман.
Ватансиз, халқсизлар анжуманидан
Халқим, Ватанимни олиб кетаман…
19. 05. 1992.

х х х
х

Маснадидан мамнун, мағрур бош ила
Сиз борсиз шу суюк, ёруғ ҳаётда.
Кўзидаги аччиқ-аччиқ ёш ила
Мен борман шу куюк, оғриқ ҳаётда.

«Сабр! Сабр!!» – дейсиз, улкан сабрлар
Бўлиб борар экан тобора жимит.
Сизни йиғлатмайди нечун қабрлар?
Қандай ёрлиқларни қилгайсиз умид?

Кўрган эдингиз-ку мен тўккан қонни,
Айтинг бир ошкора, бир мардона сўз:
Кўрмасликка олиб қақшаган жонни,
Қандай ёрлиқларга тикмоқдасиз кўз?
19. 05. 1992.

х х х
х

Маломатлар узун-узунлашмоқда,
Қабоҳатлар тизим-тизимлашмоқда.

Тик бошларни эгмоқ иштиёқида
Ажаб, қай кимсалар «ўзим»лашмоқда.

Юраксизни полвон, жўмардни эса
«Шуҳратларга ўч» деб исмлашмоқда.

Бир ён – ақли қисқа, дасти узунлар…
Бир-бирин «сиз»лашиб, базмлашмоқда.

Бир ён «халқим» деган оғриқли саслар
Насрлашмоқдадир, назмлашмоқда.

Кошки эди, айтсам: «Адл-у адолат
Шукур, она юртда расмлашмоқда…»
30. 08. 1992.

х х х
х

Азоб ичдинг ютум-ютум,
Тўкилгани бағрингда.
Куйламайсан… Созинг бутун,
Умринг кечар яримта.

Чирқираган «оҳ»ларинг мўл,
Куйлайверсанг бўларди…
… Ўқ отмаса соз чертар қўл,
Фотиҳ қандоқ ўларди.

Букун эса тўй-тўйлайди
Масрур-масрур қўшиқлар,
Пана излаб кураш пайти,
Энди жасур қўшиқлар.

Жилмаясан истеҳзоли,
Сўз айтмоқни ор, дейсан.
Умрни бут айлар толе
Бизларга ҳам бор, дейсан.

Нечоғ хуштаъм, нечоғ хушбахт,
Ойдан, кундан ёруғ у.
Кўкармоққа кутар фурсат,
Тупроқдаги уруғ у…
30. 08. 1992.

х х х
х

Ҳаво булутланиб, қовоқ уяди,
Чақмоқ замзамасин кўнглим суяди.

Ёмғир шаррос қуйиб, деразам тўсар,
Руҳим майсалари қиқирлаб ўсар…

Шамол эшигимни очиб ёпади,
Мени меҳр ила ошно топади…

Тун бостириб келар, чўчитмоқ бўлиб,
Мен пешвоз чиқаман қошига кулиб…

ГУЛнинг иштиёқи, НУРнинг шаҳдиман,
Қасдма-қасд ўсувчи тут дарахтиман…
30. 08. 1992.

ФОЛ

Ёғдулари тилло-ю кумуш
Кечангизнинг, кундузингизнинг.
Беталофат буржларда, демиш
Мунажжимлар юлдузингизни, –
Тун ичидан шодон чиқасиз.

Омадлисиз. Чўлда сардоба
Сизни чорлаб, чиқмагай сароб.
Яшаркансиз, тутиб зардоблар,
Тегрангизда қурбонлар сероб, –
Хун ичидан сарбон чиқасиз.

Тасир-тусир… Қий-чув… Оҳ-воҳлар…
Ҳаёт – банди илинган япроқ…
Изғир ёлғон, изғир гуноҳлар…
Не-не қилмиш гувоҳи – тупроқ… –
Дом ичидан ҳоқон чиқасиз.

Буюкликка соҳиблар сероб.
«Маним» – дейсиз бундай толени.
Адолатнинг кўзига қараб
Айтар бўлсам сезгим фолини,
Шон ичидан бешон чиқасиз…
Қурбон чиқасиз…

04. 09. 1992.

Det här inlägget postades i "Йиғларман" - 1992. Bokmärk permalänken.